90 Günlük Bir Dünya Yolculuğu
27 Mayıs 1994’te, dört kişilik üç Morgan 4/4 Tourer, Fransa’nın güneyinden hareket ederek dünya çapında unutulmaz bir yolculuğa çıktı.
Bu dünya turu fikri, Fransa’daki Morgan sahipleri kulübü Les Mousquetaires üyeleri arasında yapılan bir sohbet sırasında ortaya çıktı. Alışıldık yerel rotalara yapılan sıradan sürüşlerden sıkılan bu arkadaş grubu, Les Mousquetaires efsanesine yakışır, çok daha maceralı bir meydan okuma arayışındaydı. Fransa’nın güneyindeki bir handa yapılan heyecan dolu sohbetin ardından plan netleşti: dünyanın etrafında otomobille dolaşmak.
Bu amaçla üç araç satın alındı ve MSCC’den John Donovan ile Malvern’deki Morgan fabrikasının desteğiyle yolculuğa hazırlandı. Hazırlık süreci kapsamında; menzili artırmak için Plus 8 yakıt depoları takıldı, taş hasarına karşı şasi altı korumaları eklendi, römorklar için çekme demiri monte edildi. Zorlu arazi koşullarına uyum sağlamak adına sürüş yüksekliği artırıldı ve daha kalın yanaklara sahip, dayanıklılığı yüksek Michelin “X” lastikler tercih edildi. Özellikle izole bölgelerde güvenlik ve ihtiyaçlar için çeşitli ekipmanların taşınabilmesini sağlayan gizli bölmeler de araçlara entegre edildi.
Her bir aracın mohair tavanı ve tavan iskeleti tamamen söküldü; yolculuğun, hava koşulları ne olursa olsun çatısız olarak tamamlanmasına karar verildi. Jean-Louis’e ait olan Elliot adlı otomobil, aradan geçen 31 yıla rağmen hâlâ bir tavana sahip değil.
Tarihî Bir Başlangıç Noktası
Fransa’nın güneyinde, Lupiac adlı küçük bir kasabanın yakınlarında yer alan Château de Castelmore, Fransız Silahşörü Charles de Batz de Castelmore’un — namıdiğer d’Artagnan — doğduğu yerdir. D’Artagnan, Kral XIV. Louis döneminde Muhafızlar Birliği’nin Silahşörleri’nde kaptan olarak görev yapmıştır. Ünlü yazar Alexandre Dumas, kaleme aldığı meşhur Silahşör hikâyelerini d’Artagnan’ın gerçek maceralarından esinlenerek oluşturmuştur.
Bu tarihî mekân, Silahşörler için yolculuklarına başlamak adına son derece anlamlı ve yerinde bir başlangıç noktasıydı.
“Kıyıyı gözden kaybetmeye cesaret etmedikçe, yeni okyanuslar keşfedemezsiniz.”
— Phileas Fogg
Avrupa’dan Doğu’ya Uzanan Rota
İlk etapta rota, kuzeye doğru yapılan görece kısa bir sürüşle Paris’e çevrildi. Burada Morgan Club de France üyelerinin katıldığı bir buluşma gerçekleşti. Ayrıca onları Belçika sınırına kadar uğurlamak üzere gelen az sayıda Britanyalı Morgan tutkunu da gruba eşlik etti.
Bir sonraki durak, Brüksel’in kalbinde yer alan Grand-Place idi. Yaklaşık 60 Morgan otomobilinin bir araya geldiği bu etkileyici buluşma, meydanın normal şartlarda park yasağı bulunan bir alan olmasına rağmen, Morgan’ın benzersiz çekiciliği sayesinde ilk ve tek kez mümkün oldu.
Brüksel’in ardından rota Hamburg, Kopenhag ve Stockholm üzerinden ilerledi. Stockholm’den Finlandiya’ya gece yolculuğu yapan bir feribotla geçildi ve buradan, sıkı şekilde korunan sınır kapısından Rusya’ya giriş yapıldı. Gümrükteki uzun araç kuyruğu, gazeteye sarılmış seçkin bir single malt viskinin zarif bir şekilde sunulmasıyla aşıldı. Bu resmî sürece ait hiçbir fotoğraf bulunmamaktadır.
“Profesyonel destek ya da mobil bir ‘yedek ekip’ olmaksızın gerçekleştirilecek bu dünya turu; Rusya, Moğolistan, Çin, Japonya ve Amerika Birleşik Devletleri’ni kapsayacaktır. Morgan otomobillerimizle ortaya koyacağımız bu yolculukla, Avrupa mühendisliğinin zamana meydan okuduğunu ve geleneksel sağlamlığa sahip sade teknolojinin, modern sofistikasyonla başarıyla boy ölçüşebileceğini göstermeyi amaçlıyoruz.”
— Les Mousquetaires
Yolculuğun İnsani Boyutu
Römorkların tercih edilmesinin nedenlerinden biri, St. Petersburg’daki hastanelere acil olarak ihtiyaç duyulan tıbbi yardım ve malzemelerin ulaştırılmasını sağlamaktı. Biyolog olan ekip üyeleri için bu görev, yolculuğun özellikle önemli bir parçasını oluşturuyordu. AIDS ve hepatit test materyallerinin yanı sıra, yenidoğan bebekler için ilaçlar da teslim edildi.
Ekip ayrıca St. Petersburg, Moskova, Omsk ve Novosibirsk’teki hastanelerde AIDS ve viral hepatitin önlenmesi ve taranmasına yönelik bilgilendirici seminerler ve sunumlar gerçekleştirdi.
Zorlu Koşullar, Gerçek Macera
Önceden belirlenmiş bir plana bağlı kalarak ilerlemek giderek zorlaşıyordu; günlük kat edilen mesafe 100 ila 600 kilometre arasında büyük farklılıklar gösteriyordu. Bu durum, günde 10–12 saatlik sürüşleri zorunlu kılıyordu. Bazı bölgelerde yol zeminlerinin son derece kötü olması nedeniyle, çoğu zaman yolları kullanmamak, yollardan gitmekten daha kolaydı.
Kırsal Rusya ve Moğolistan’da oteller yaygın olmadığından, konaklama genellikle yol kenarında kurulan basit kamplarla sağlandı. Bununla birlikte, güzergâh boyunca karşılaşılan pek çok köy ve aile, bu sıra dışı otomobilleriyle yolculuk eden Avrupalıları ağırlamak konusunda son derece istekliydi. Kontrol noktalarındaki birçok Rus polisi ise tavansız otomobilleri gördüğünde gülmekle yetiniyordu.
Çin’de bulundukları süre boyunca gruba bir devlet yetkilisinin eşlik etmesi zorunluydu. Bir gece, keyifli geçen bir akşamın ardından maceracılar, kendilerine eşlik eden görevliyi ustaca atlatarak tam silahşör kıyafetleriyle Tiananmen Meydanı’na çıktılar.
“Bu otomobil cennetten mi geliyor, yoksa başka bir cennetten mi?”
— Moğol bir çocuğun Jean-Louis’e sözleri
Asya’dan Amerika’ya
Pekin’e ulaşıldığında, iş yoğunlukları nedeniyle Jean-Jacques ve Jean-Pierre Fransa’ya dönmek zorunda kaldı. Diou Biban adlı otomobil Fransa’ya gönderilirken, Elliot ve Kalliste yolculuğa Japonya yönünde devam etti.
Mançurya üzerinden Vladivostok’a uzanan rota, yer yer bir metre derinliğe ulaşan çamur izleriyle ciddi bir sınav niteliğindeydi. Tüm zorluklara rağmen araçlar gümrük işlemlerini tamamladı, vinçlerle gemilere yüklendi ve Japonya’nın Niigata kentine sevk edildi.
MSCC Japonya ile geçirilen birkaç günün ardından araçlar, yalnızca yük taşımacılığı yapan “Alva Maersk” adlı gemiyle Seattle’a gönderildi. Bu sırada d’Artagnan ve Athos, Hawaii’de kısa bir mola vererek sörf ve dinlenme fırsatı buldukları bir uçuşla yolculuk etti.
28 Temmuz’da ekip araçlarıyla yeniden buluştu. Seattle’dan başlayarak Kanada ve Amerika Birleşik Devletleri boyunca sakin bir rota izleyerek New York’a ulaştılar.
Dayanıklılığın Kanıtı
Yolculuk boyunca, yol kenarında çözülemeyecek hiçbir mekanik sorun yaşanmadı. Elliot’un Japonya’da şanzıman bağlantı elemanlarının değiştirilmesi gerekmişti. Kalliste’de görülen yüksek yağ tüketimi ise motorun rodaj sürecini tamamlamasıyla kendiliğinden ortadan kalktı.
“Fabrikadan ayrıldık; daha 5 mil gitmeden yolda kaldık! Yakıt göstergesinin E’de olmaması gerektiğini unutmuşum. Tüm yolculuk boyunca yaşadığımız tek yakıt sorunu buydu!”
— Jean-Louis Clavère
Yolculuğun Ardından
Jean-Louis’in garajı, bu dünya turunun ötesine uzanan sayısız maceranın izlerini taşıyor. Honda Dominator, Rumi Formichino, Citroën Méhari, Jaguar E-Type ve Çin’de satın alınıp Morgan’ın arkasında taşınarak dünyanın yarısını dolaşan bir bisiklet… Elliot, Jean-Louis’in sahip olduğu üçüncü Morgan.
“Amerika’da kredi kartınızı alırsınız ve kısa sürede bir otel bulursunuz… Rusya’da ise işler yürür, ama çok daha fazla adım gerekir.”
— Jean-Louis Clavère
“Hayat bir prova değildir. Git, dene, kazan, kaybet — fark etmez; yeter ki dene.”
— Jean-Louis Clavère
Bir Hayalin Belgeseli
2004 yılında Ewan McGregor ve Charley Boorman’ın Long Way Round yolculuğundan on yıl önce, Silahşörler çok daha sınırlı bir destekle bu maceraya atılmıştı. Yanlarında ise belgesel film yapımcısı Gérard Rossignol vardı. Dünya turunu konu alan Beyond the Red Gate, 1995 yılında Fransız televizyonunda yayınlandı.
“Dünya turu, kariyerimde çok büyük bir etki yarattı; çünkü bu, benim ilk büyük belgeselimdi.”
— Gérard Rossignol
Yolculuğun Sonu, Hikâyenin Başlangıcı
Fransa’da başlayıp doğuya doğru ilerleyen 38.000 kilometrelik bu yolculuk, başladığı yerde sona erdi. Dünya’nın gerçekten yuvarlak olduğu, fiilen kanıtlanmıştı.
“Un pour tous, tous pour un.
Birimiz hepimiz için, hepimiz birimiz için.
Jean-Louis Clavère
Jean-Pierre Rivals
Jean Ribot
Jean-Jacques Lascombe”
Yorumlar
Rating: